Zaćmienia Słońca i Księżyca w 2026 roku
Rok 2026 przyniósł cztery zaćmienia i pierwsze od 1999 roku całkowite zaćmienie Słońca nad kontynentalną Europą. Wróć do tych chwil.
Zaćmienia 2026 roku
| Zjawisko | Data | Godzina |
|---|---|---|
| zaćmienie Słońca obrączkowe | 13:12 CET, maksimum globalne | |
| zaćmienie Księżyca całkowite | 12:34 CET, maksimum globalne | |
| zaćmienie Słońca całkowite | 19:46 CEST, maksimum globalne | |
| zaćmienie Księżyca częściowe | 06:13 CEST, maksimum globalne |
Maksimum globalne to chwila największej fazy zaćmienia gdzieś na Ziemi, nie w Twoim mieście. Widoczność zależy od miejsca obserwacji. Godziny są podane w czasie polskim i zaokrąglone do najbliższej minuty. Różnice między kalendarzami mogą wynikać także z metod obliczeń.
Rok 2026 przyniósł cztery zaćmienia, a jedno z nich, sierpniowe zaćmienie Słońca, było pierwszym od 1999 roku całkowitym zaćmieniem widocznym z kontynentalnej Europy. Wszystkie te zjawiska są już za Tobą. Na nadchodzące zaćmienia, w tym wielkie zaćmienie 2 sierpnia 2027 roku, zajrzyj na stronę zaćmienia 2027.
Zima: pierścień nad Antarktydą i miedziany Księżyc
Rok otworzyło obrączkowe zaćmienie Słońca 17 lutego. Księżyc był wtedy zbyt daleko, by zakryć całe Słońce, więc wokół jego tarczy płonął świetlisty pierścień. Widzieli go głównie naukowcy ze stacji polarnych na Antarktydzie i nieliczni podróżnicy.
Dwa tygodnie później, przy pełni 3 marca, nadeszło całkowite zaćmienie Księżyca. Tarcza w całości weszła w cień Ziemi, ale nie zniknęła: przybrała barwę od miedzianej po ciemnoczerwoną. To światło Słońca, które przeszło przez ziemską atmosferę, ten sam blask, który barwi zachody.
Lato: wielkie zaćmienie nad Europą
12 sierpnia całkowite zaćmienie Słońca przeszło przez Grenlandię, Islandię, Hiszpanię i skrawek północnej Portugalii. W Hiszpanii było to pierwsze całkowite zaćmienie od 1905 roku.
W polskich miastach zaćmienie częściowe zbiegło się z zachodem Słońca. W Gdańsku, Poznaniu, Wrocławiu i Suwałkach najgłębszą chwilę można było jeszcze zobaczyć tuż nad horyzontem, w Warszawie dosłownie w ostatniej minucie przed zachodem, a w Krakowie i Zakopanem Słońce zaszło, zanim zaćmienie osiągnęło szczyt. Ten widok, częściowo zakrytego Słońca tonącego w zachodzie, był jednym z najpiękniejszych momentów roku.
| Miasto | Początek | Maksimum | Koniec | Zakrycie tarczy | Wschód, zachód Słońca | Widoczność |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Suwałki | 19:11 | 20:02 | 20:52 (pod horyzontem) | ok. 82% | zachód 20:05 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Gdańsk | 19:12 | 20:04 | 20:54 (pod horyzontem) | ok. 82% | zachód 20:23 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Warszawa | 19:15 | 20:06 | 20:55 (pod horyzontem) | ok. 83% | zachód 20:07 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Poznań | 19:15 | 20:07 | 20:57 (pod horyzontem) | ok. 84% | zachód 20:23 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Wrocław | 19:17 | 20:09 | 20:59 (pod horyzontem) | ok. 85% | zachód 20:19 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Kraków | 19:18 | 20:10 (pod horyzontem) | 20:59 (pod horyzontem) | ok. 85% | zachód 20:04 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
| Zakopane | 19:19 | 20:11 (pod horyzontem) | 21:00 (pod horyzontem) | ok. 86% | zachód 20:02 | tylko część zaćmienia nad horyzontem |
Dane dotyczą jednego punktu w centrum każdego miasta i opisują wyłącznie warunki geometryczne: pogoda, ukształtowanie terenu i zabudowa nie są uwzględnione. Godziny w czasie polskim, zaokrąglone do minuty. Zakrycie to część powierzchni tarczy Słońca zasłonięta w maksimum.
Dwa tygodnie później, 28 sierpnia, przyszło częściowe zaćmienie Księżyca: głębokie, z niemal całą tarczą w cieniu Ziemi.
Dlaczego zaćmienia przychodzą parami
Zaćmienie może się zdarzyć tylko wtedy, gdy nów albo pełnia wypada blisko miejsca, w którym droga Księżyca przecina drogę Słońca. Słońce mija każde z tych miejsc mniej więcej raz na pół roku i wtedy przez kilka tygodni trwa sezon zaćmień. Zwykle mieszczą się w nim dwa zaćmienia, Słońca i Księżyca, w odstępie około dwóch tygodni. Tak było w 2026 roku: zimą i latem.
Rodzaje zaćmień
| Rodzaj | Co się dzieje |
|---|---|
| Całkowite Słońca | Księżyc zakrywa Słońce w całości; w wąskim pasie na kilka minut zapada noc. |
| Obrączkowe Słońca | Księżyc jest za daleko, by zakryć całe Słońce, więc zostaje jasny pierścień. |
| Częściowe Słońca | Księżyc zakrywa tylko część tarczy. |
| Całkowite Księżyca | Cała tarcza wchodzi w cień Ziemi i czerwienieje. |
| Częściowe Księżyca | W cień wchodzi tylko część tarczy. |
| Półcieniowe Księżyca | Księżyc tylko lekko przygasa. |
Jak bezpiecznie oglądać zaćmienie Słońca
- Zwykłe okulary przeciwsłoneczne nie chronią wzroku. Potrzebne są okulary lub filtry do obserwacji zaćmień spełniające normę ISO 12312-2.
- Nie patrz przez lornetkę, teleskop ani wizjer aparatu bez profesjonalnego filtra słonecznego zamocowanego z przodu.
- Najprostszy bezpieczny sposób to obraz Słońca rzucony przez mały otwór na kartkę, oglądany tyłem do Słońca.
- Ochronę wolno zdjąć tylko w fazie całkowitej, wyłącznie w pasie całkowitości. Poza nim, tak jak w Polsce w sierpniu 2026 roku, faza całkowita nie występuje.
Zaćmienie Księżyca możesz oglądać bez żadnej ochrony.
Zaćmienia w dawnych wierzeniach
Zaćmienia od zawsze budziły silne emocje. W wielu kulturach uchodziły za zły znak, a kronikarze łączyli je z wojnami i śmiercią władców. Dziś wiadomo, że powtarzają się w regularnych cyklach, co do minuty. Może to jest ich najpiękniejsza lekcja: coś, co wygląda na zakłócenie porządku, samo jest częścią wielkiego rytmu. W astrologii zaćmienia to mocniejsze nowie i pełnie, chwile, w których tematy znaku wybrzmiewają wyraźniej. Nie przynoszą jednak nieszczęść i nie wpływają na zdrowie, ciążę ani pieniądze.
Najczęstsze pytania
Czy zaćmienie Słońca w sierpniu 2026 było widoczne w Polsce?
W siedmiu miastach z tabeli było częściowe i zbiegło się z zachodem Słońca, nisko nad horyzontem; w Krakowie i Zakopanem Słońce zaszło przed najgłębszą chwilą. Najbliższe zaćmienie widoczne w tych miastach przyjdzie 2 sierpnia 2027 roku, przed południem i wysoko na niebie.
Ile zaćmień było w 2026 roku?
Cztery: dwa Słońca (17 lutego i 12 sierpnia) i dwa Księżyca (3 marca i 28 sierpnia).
Czym jest saros?
To cykl, w którym zaćmienia powtarzają się w podobnym układzie, co około 18 lat i 11 dni. Starożytni astronomowie znali go już tysiące lat temu i dzięki niemu przewidywali zaćmienia.